SpaceXAI debiutuje z Grok 4.5 – nowy model omija rządowe kontrole i uderza w konkurencję ceną
W skrócie
- SpaceXAI, powstałe po przejęciu xAI przez SpaceX w lutym 2026 roku, udostępniło 8 lipca 2026 roku model Grok 4.5 – swój pierwszy od czasu rebrandu.
- Grok 4.5 kosztuje 2 dolary za milion tokenów wejściowych i 6 dolarów za milion tokenów wyjściowych, co czyni go znacznie tańszym od porównywalnego Opus 4.8 Anthropic (5 dolarów i 25 dolarów odpowiednio).
- Model był trenowany przy użyciu dziesiątek tysięcy kart graficznych Nvidia GB300 i powstał we współpracy z Cursor – startupem, który SpaceX przejmuje za 60 miliardów dolarów w transakcji wyłącznie akcyjnej.
SpaceXAI, nowa marka skupiająca działalność sztucznej inteligencji Elona Muska, 8 lipca 2026 roku udostępniła publicznie model Grok 4.5 – opisywany przez firmę jako „najmądrzejszy model, jaki kiedykolwiek zbudowała". Premiera jest pierwszą od czasu, gdy xAI przestało istnieć jako odrębna spółka i zostało wchłonięte przez SpaceX, tworząc markę SpaceXAI. reuters.comDebiut modelu zbiegł się z trwającym procesem przejęcia startupu Anysphere, twórcy popularnego asystenta kodowania Cursor, w transakcji akcyjnej wycenionej na 60 miliardów dolarów ($60 billion). reuters.com gizmodo.com## Nowy model, nowa marka
Musk ogłosił przejście xAI pod skrzydła SpaceX w lutym 2026 roku, a w maju tego samego roku potwierdził, że xAI przestanie funkcjonować jako samodzielna firma. reuters.comGrok 4.5 to pierwsza premiera pod szyldem SpaceXAI i jednocześnie pierwszy model opracowany wspólnie z Cursor. axios.com gizmodo.comFirma określa go jako narzędzie do kodowania i zadań agentycznych – autonomicznych działań wykonywanych przez model bez ingerencji człowieka – a nie jako chatbota skierowanego do zwykłych użytkowników. axios.comMusk w poście na platformie X opisał Grok 4.5 jako model „klasy Opus", nawiązując do rodziny modeli Anthropic, ale podkreślił, że jest „szybszy, bardziej efektywny pod względem tokenów i tańszy". axios.com reuters.comW wewnętrznej ocenie firmy Grok 4.5 jest „mniej więcej porównywalny z Opus 4.7, ale znacznie szybszy". techcrunch.comDołączony do ogłoszenia wykres wskazuje, że model przewyższa Opus 4.8 na kilku kluczowych testach porównawczych. axios.comGizmodo zwraca jednak uwagę, że w większości mierzonych wskaźników Grok 4.5 plasuje się na poziomie Opus 4.8, który jest modelem sprzed kilku miesięcy, i pozostaje w tyle za Claude Fable 5 oraz GPT-5.5 OpenAI. gizmodo.com## Cena jako główna przewaga
Kluczowym argumentem sprzedażowym SpaceXAI jest agresywna polityka cenowa. Grok 4.5 kosztuje 2 dolary ($2) za milion tokenów wejściowych i 6 dolarów ($6) za milion tokenów wyjściowych. reuters.com gizmodo.comDla porównania, Opus 4.8 Anthropic jest wyceniony na 5 dolarów ($5) za milion tokenów wejściowych i 25 dolarów ($25) za milion tokenów wyjściowych. reuters.com gizmodo.comJeszcze droższy jest Fable – flagowy model Anthropic – który kosztuje 10 dolarów ($10) za tokeny wejściowe i 50 dolarów ($50) za wyjściowe. gizmodo.comGPT-5.6 Luna OpenAI jest tańszy od Groka pod względem tokenów wejściowych (1 dolar za milion), ale tyle samo kosztuje w przypadku tokenów wyjściowych (6 dolarów). reuters.com## Możliwości i infrastruktura
Według SpaceXAI model szczególnie dobrze radzi sobie z zadaniami agentycznymi, finansowymi, prawnymi i programistycznymi. forbes.comFirma chwali się, że Grok 4.5 potrafi budować złożone modele w Excelu z wykorzystaniem danych z internetu oraz tworzyć skomplikowane diagramy i prezentacje w PowerPoint. forbes.comModel jest opisywany jako „jednakowo sprawny w pracy biurowej". gizmodo.comGrok 4.5 był trenowany na dziesiątkach tysięcy kart graficznych Nvidia GB300, z naciskiem na staranne filtrowanie danych, usuwanie duplikatów i ocenę jakości. reuters.comMusk ujawnił wcześniej, że model bazuje na fundamencie 1,5 biliona parametrów (V9) z dodanymi danymi z Cursor w treningu uzupełniającym. gizmodo.comCursor potwierdził współpracę słowami: „Nawiązaliśmy partnerstwo ze SpaceXAI, by trenować Grok 4.5". reuters.com## Dostępność i regulacyjne tło
Model jest dostępny w Grok Build, na wszystkich planach Cursor oraz z poziomu konsoli SpaceXAI. axios.comNie jest jednak dostępny w Unii Europejskiej. axios.comPremiera odbyła się bez widocznych opóźnień regulacyjnych, które dotknęły konkurentów – rząd USA tymczasowo zakazał zagranicznym obywatelom korzystania z najnowszego modelu Anthropic i wstrzymał premierę zaktualizowanego GPT-5.6 Sol OpenAI ze względów bezpieczeństwa. gizmodo.comGizmodo zauważa, że Grok 4.5 „najwyraźniej nie utknął w rządowej kontroli". gizmodo.comPremiera nie jest wolna od kontrowersji. Gizmodo wskazuje, że Grok jest modelem kojarzonym z generowaniem nieodpowiednich treści na niespotykaną dotąd skalę, co może stanowić wyzwanie dla reputacji marki SpaceX, która dotychczas skutecznie odcinała się od wizerunkowych problemów Muska. gizmodo.com## Co to oznacza
Połączenie xAI ze SpaceX i stworzenie marki SpaceXAI to jeden z największych ruchów konsolidacyjnych w branży AI ostatnich miesięcy. Dla rynku oznacza to, że Musk skupia pod jednym dachem rakiety, media społecznościowe, samochody elektryczne i sztuczną inteligencję – tworząc ekosystem, w którym dane z Tesli i SpaceX mogą zasilać modele AI, a Grok może być głęboko zintegrowany z platformą X.
Agresywna cena Groka 4.5 – szczególnie w porównaniu z Anthropic i OpenAI – może wymusić presję cenową na całym rynku modeli językowych. Dla firm i deweloperów w Polsce i Europie oznacza to potencjalnie tańszy dostęp do modeli klasy enterprise, choć na razie model nie jest dostępny w UE, co może wynikać z wymogów unijnego rozporządzenia o AI lub innych regulacji dotyczących ochrony danych.
Przejęcie Cursor za 60 miliardów dolarów i głęboka integracja z Grok 4.5 sygnalizuje, że SpaceXAI stawia na rynek narzędzi dla programistów jako główne pole walki z OpenAI i Anthropic. To istotny sygnał dla polskich firm technologicznych i startupów korzystających z asystentów kodowania – ekosystem narzędzi deweloperskich opartych na AI zmienia właściciela i może w przyszłości ewoluować w kierunku ściślejszej integracji z infrastrukturą SpaceX.
Szerszy kontekst
Ten model został wytrenowany przy użyciu tej samej mocy obliczeniowej, którą SpaceXAI wynajmuje swoim konkurentom — Anthropic i Google.
"To model klasy Opus, ale szybszy, bardziej efektywny pod względem tokenów i tańszy" — napisał Musk w poście na X, nawiązując do tego, co do niedawna było czołową rodziną modeli Anthropic.
Nasz flagowy model do kodowania i wszystkiego innego: agentyczne wywoływanie narzędzi, minimalne halucynacje, konfigurowalne rozumowanie.
Grok 4.5 firmy xAI wszedł w fazę prywatnej bety w SpaceX i Tesli, zbudowany na podstawowym modelu 1.5T V9 z uzupełniającymi danymi treningowymi z Cursora.
Analiza
Premiera Grok 4.5 to przede wszystkim sygnał strategiczny: SpaceXAI nie walczy o tytuł najlepszego modelu na benchmarkach, lecz o udział w rynku przez agresywną politykę cenową. Przy 2 dolarach za milion tokenów wejściowych i 6 dolarach za wyjściowe, Grok 4.5 jest ponad dwukrotnie tańszy od Opus 4.8 Anthropic (5 i 25 dolarów) oraz pięciokrotnie tańszy od flagowego Fable (10 i 50 dolarów). Jak zauważa axios.com, firma sama przyznaje, że model nie dorównuje największym i najnowszym modelom konkurencji — co czyni cenę jedynym realnym argumentem przetargowym na tym etapie. Warto dodać, że według explainx.ai Grok 4.5 bazuje na fundamencie 1,5 biliona parametrów (V9) uzupełnionym danymi treningowymi z Cursor, a sam model był wcześniej testowany wewnętrznie w SpaceX i Tesli — co oznacza, że infrastruktura obu firm de facto służy jako poligon doświadczalny przed publicznym debiutem.
Przejęcie Cursor za 60 miliardów dolarów i głęboka integracja z Grok 4.5 to zakład na to, że rynek narzędzi dla programistów stanie się głównym polem starcia między dużymi laboratoriami AI. Thenextweb.com zwraca uwagę, że Musk wprost przyznał wcześniej, iż xAI pozostawało w tyle za konkurencją w obszarze kodowania — Grok 4.5 jest więc odpowiedzią na tę słabość, a nie rozwinięciem istniejącej przewagi. Jednocześnie, jak wskazuje axios.com, SpaceXAI wynajmuje moc obliczeniową swoich klastrów Nvidii GB300 konkurentom — Anthropic i Google — co tworzy osobliwy układ, w którym rywale finansują infrastrukturę, na której trenowane są modele mające z nimi konkurować. W miarę jak własne potrzeby obliczeniowe SpaceXAI będą rosły, ta równowaga może się zachwiać.
Nieobecność modelu w Unii Europejskiej to istotna informacja dla polskiego rynku — na razie cenowa przewaga Grok 4.5 pozostaje niedostępna dla europejskich firm i deweloperów. Kontrowersje wokół Groka jako platformy kojarzanej z generowaniem nieodpowiednich treści, na które zwraca uwagę gizmodo.com (cytowane w artykule), mogą dodatkowo komplikować ewentualne wejście na rynek unijny, gdzie wymogi AI Act i RODO są szczególnie rygorystyczne. Dla polskich startupów i firm technologicznych korzystających z Cursor sytuacja jest niejednoznaczna: narzędzie zmienia właściciela i ekosystem, a kierunek integracji z infrastrukturą SpaceX może w przyszłości oznaczać zarówno tańszy dostęp do modeli klasy enterprise, jak i uzależnienie od ekosystemu Muska.